Wystawa Nunizmatyczna

[Bruno Petrowicz Catalan]

Lir
Lir po raz pierwszy pojawił się w średniowieczu. Podobnie jak funt szterling reprezentował wartość jednego funta srebra, który był wart 20 solidów lub 240 denarów. W Królestwie Włoch, utworzonym przez Napoleona I był on walutą obowiązującą na terenie kraju. Dzielił się na 20 soldi lub 100 centesimo. Po zjednoczeniu Włoch w 1861 lir stał się obowiązującą walutą na terenie całego kraju. Zastąpił on m.in. florena lombardzko-weneckiego, piastrę sycylijską, lirę parmeńską. W 1865 lir stał się częścią Łacińskiego Związku Monetarnego wraz z frankiem francuskim, frankiem belgijskim i frankiem szwajcarskim.

[Bruno Petrowicz Catalan]

Real
Dawna srebrna moneta bita od XIV wieku w Hiszpanii, a następnie w Portugalii. Początkowo hiszpański real zawierał ponad 3 gramy czystego srebra i stanowił równowartość 1/8 talara lub 34 maravedi (XV/XVI w.). W pierwszej połowie XIX wieku srebrny real dzielił się na 34 maravedi (monety miedziane emitowane w nominałach 1, 2, 4, 8 ).

Wydawano monety 1/2, 1, 2, 4, 8 reales. 16 reales równało się jednemu złotemu escudo. Po wprowadzeniu systemu dziesiętnego w 1850 real podzielono na 100 centimos. 1 real był monetą srebrną próby 900, ważącą 1,31 grama.

[Bruno Petrowicz Catalan]

Złoty Polski
Obrachunkowa jednostka pieniężna równa 30 groszom, w czasach nowożytnych wybijana jako moneta. Powstała przed połową XV wieku jako ekwiwalent w srebrze dla złotego dukata, nazywanego czerwonym złotym. Po reformie monetarnej Stanisława Augusta Poniatowskiego złoty polski był ekwiwalentem 4 groszy srebrnych lub 30 miedzianych. W Królestwie Kongresowym do 1841 emitowano złoty polski i jego wielokrotność w srebrze (2, 5, 10 złp.) i złocie (25, 50 złp.). Od 1832 wyznaczono wartość 1 złp. na 15 kopiejek. W Galicji złp. jako jednostka obrachunkowa był używany do 1846.

[Bruno Petrowicz Catalan]

Peseta
Dawna moneta hiszpańska obowiązująca również (wraz z frankiem francuskim) w Andorze. Pierwsze pesety wyemitowano w 1868 roku, po wstąpieniu do Łacińskiej Unii Monetarnej, zastępując hiszpańskie srebrne escudo. Wydawano wówczas srebrne 1, 2, 5 pesetas oraz złote 10, 20, 25 i 100 pesetas.

[Bruno Petrowicz Catalan]

Marka Niemiecka
Jednostka monetarna w Niemczech od 1873 roku. 1 marka dzieliła się na 100 fenigów. Po zjednoczeniu Niemiec w 1871 roku potrzebna była jednolita waluta. W poszczególnych księstwach i wolnych miastach, w obiegu były pieniądze różnych walut, najczęściej opartych na systemie talarowym, dlatego w ich miejsce wprowadzono markę. Były to monety srebrne 1, 2, 3 i 5 mark, oraz złote 5, 10 i 20 mark.